Gün birimi hesabı: para cezası ne kadar olur ve ödeyemezseniz ne geçerlidir

Bir gün biriminin miktarını mahkeme, failin kişisel ve ekonomik koşullarını göz önünde tutarak belirler. Bunda kural olarak, failin bir günde ortalama elde ettiği ya da elde edebileceği net gelirden yola çıkar. Ayrıca faile, gelirinin yaşamak için vazgeçilmez olan asgari bölümünün kalmasına dikkat eder. Bir gün birimi en az bir, en çok otuz bin avro olarak belirlenir (§ 40 Abs. 2 StGB).

Kanunda yazılı olan ve internetteki hesaplayıcılarda kolayca gözden kaçan üç nokta.

Birincisi: kanun "elde ettiği ya da elde edebileceği" der. Zorlayıcı bir sebep olmaksızın gelir elde etmeyen kişi, bununla doğrudan düşük bir gün birimi miktarına ulaşamaz.

İkincisi: failin gelirleri, malvarlığı ve bir gün biriminin belirlenmesine ilişkin diğer dayanaklar tahmin edilebilir (§ 40 Abs. 3 StGB). Koşulları hakkında bilgi vermeyen kişi tahmini önlemiş olmaz, onu mahkemeye bırakmış olur.

Üçüncüsü: kararda gün birimilerin sayısı ve miktarı gösterilir (§ 40 Abs. 4 StGB). Yani her iki sayı da hükümde ya da ceza kararnamesinde yer alır ve orada okunabilir.

Nafaka yükümlülüklerinin, borçların ya da özel yüklerin dikkate alınıp alınmayacağına mahkeme, bildiği koşullara bakarak karar verir. Kanun sabit bir hesap formülü içermez.

Kanun bunun için açıkça bir yol öngörür. Hükümlüden, kişisel ya da ekonomik koşullarına göre para cezasını hemen ödemesi beklenemiyorsa, mahkeme kendisine bir ödeme süresi tanır ya da cezayı belirli taksitler hâlinde ödemesine izin verir (§ 42 StGB). Hükümlü bir taksiti zamanında ödemezse mahkeme taksitle ödeme kolaylığını kaldırabilir.

Hüküm kesinleştikten sonra yetki değişir. Cezanın infazı, infaz makamı olarak savcılık tarafından yürütülür (§ 451 Abs. 1 StPO) ve ödeme kolaylıklarının tanınmasına o zaman bu infaz makamı karar verir (§ 459a Abs. 1 StPO). Böyle bir kararı sonradan değiştirebilir ya da kaldırabilir; ancak bunda hükümlünün aleyhine yalnızca yeni olgular ya da deliller nedeniyle ayrılabilir (§ 459a Abs. 2 StPO).

Taksitle ödeme kolaylığı ortadan kalkarsa, yeniden bir ödeme kolaylığı tanıyabilir (§ 459a Abs. 3 StPO).

Bu bölümün uygulamadaki özü şudur: taksitle ödeme talebi, hüküm kesinleştikten sonra savcılıka gider, mahkemeye değil. Ve yalnızca yapılırsa sonuç doğurur.

Dayanak Strafgesetzbuch'ta değil, Art. 293 Abs. 1 EGStGB'de yer alır. Buna göre eyalet hükümetleri bir yönetmelikle, infaz makamının hükümlüye ikame hapis cezasının infazını freie Arbeit yoluyla önleme izni vermesini düzenleyebilir. Hükümlü freie Arbeit'i yerine getirdiği ölçüde ikame hapis cezası sona ermiş olur.

Yönetmelik, bir gün ikame hapis cezasının yerine kaç saat freie Arbeit geçeceğini belirler. Çalışma karşılıksız olmalı ve kazanç amaçlı işlere hizmet etmemelidir.

Böylece dönüştürme ölçüsü eyalet hukukudur ve eyaletlerde aynı değildir. Hamburg için bunu, ikame hapis cezasıların infazının kamu yararına çalışmayla önlenmesine ilişkin 11 Aralık 2012 tarihli yönetmelik (Tilgungsverordnung) düzenler: beş saat kamu yararına çalışmanın yerine getirilmesiyle bir gün ikame hapis cezasının infazı önlenmiş olur (yönetmeliğin § 3 Abs. 1 Satz 2'si); orada anılan ağır hâllerde üç saat yeterlidir (§ 3 Abs. 2).

Yönlendirme, savcılık Hamburg'un bilgi notuna göre Fachamt Straffälligen- und Gerichtshilfe üzerinden yürür; bilgi notu ayrıca yönlendirme birimiyle iletişime geçmek için bir haftalık bir süre anar. Belirleyici olan, size ulaşan yazıdır; orada anılan süreler ve merciler her genel anlatımın önünde gelir.

§ 32 Abs. 2 Nr. 5 BZRG uyarınca, doksan gün birimi aşmayan para cezasına ya da üç ayı aşmayan hapis cezasına veya Strafarrest'e hükmedilen mahkûmiyetler, sicilde başka bir ceza kayıtlı değilse adli sicil belgesine alınmaz. Hüküm istisnalar içerir. Böylece gün birimi sayısının, para tutarının ötesine geçen bir anlamı vardır. Ayrıntılar, kişinin ne zaman sabıkalı sayıldığına ilişkin rehberimizde yer alır.